Een hardhouten kozijnen,

voordelen en nadelen

Met hardhout wordt het hout van loofbomen bedoeld. Deze houtsoorten worden ook wel loofhout genoemd. De term is afgeleid van het Engelse woord hardwood. Dit kan echter verwarrend zijn, omdat de naam niet altijd iets zegt over de daadwerkelijke hardheid van het hout.

Loofhout

Loofbomen groeien over het algemeen langzamer dan naaldbomen. Door deze langzame groei ontstaat hout met een compacte structuur en een hogere dichtheid. Daardoor is hardhout vaak sterker en slijtvaster. Toch betekent dit niet dat alle loofhout automatisch harder is dan naaldhout (zachthout); sommige loofhoutsoorten kunnen namelijk relatief zacht zijn.

In de praktijk wordt met de term hardhout meestal verwezen naar duurzame houtsoorten met een hoge dichtheid. Dit zijn vaak tropische hardhoutsoorten of hout van loofbomen zoals esdoorn, eik en beuk. Door de langzame groei van deze bomen ontstaat een sterke, compacte houtsoort die veel wordt gebruikt voor toepassingen waarbij duurzaamheid en sterkte belangrijk zijn.

Hardhout voor deurkozijnen en raamkozijnen

Voor houten deurkozijnen en raamkozijnen zijn verschillende soorten hardhout geschikt. Hardhouten kozijnen staan bekend om hun sterkte, duurzaamheid en lange levensduur. Hieronder vind je de meest gebruikte hardhoutsoorten voor kozijnen.

Afzelia

Afzelia is één van de veelgebruikte houtsoorten en is te herkennen aan de karakteristieke roodbruine tot donkerbruine kleur. Deze houtsoort wordt regelmatig gebruikt voor hardhouten deurkozijnen en raamkozijnen. De duurzaamheidsklasse varieert meestal tussen klasse 1 en 2, afhankelijk van de kwaliteit en herkomst van het hout.

Eigenschappen van afzelia:

• Roodbruine tot donkerbruine kleur
• Zeer stabiel hout met weinig werking
• Duurzaamheidsklasse 1–2
• Geschikt voor kozijnen, deuren en buitentoepassingen
• Goed bestand tegen vocht en weersinvloeden

Iroko

Iroko één van de meest gebruikte houtsoorten en is te herkennen aan de karakteristieke geelbruine tot goudbruine kleur. Deze houtsoort wordt regelmatig gebruikt voor hardhouten deurkozijnen en raamkozijnen. De duurzaamheidsklasse varieert meestal tussen klasse 1 en 2, afhankelijk van de kwaliteit en groeiplaats van het hout.

Eigenschappen van iroko:

• Geelbruine tot goudbruine kleur
• Zeer stabiel hout met weinig werking
• Duurzaamheidsklasse 1–2
• Geschikt voor kozijnen, deuren en buitentoepassingen
• Goed bestand tegen weersinvloeden en insecten

Merbau

Merbau één van de veelgebruikte houtsoorten en is te herkennen aan de karakteristieke roodbruine tot donkerbruine kleur. Deze houtsoort wordt regelmatig gebruikt voor hardhouten deurkozijnen en raamkozijnen. De duurzaamheidsklasse is meestal klasse 2, afhankelijk van de kwaliteit en herkomst van het hout.

Eigenschappen van merbau:

• Roodbruine tot donkerbruine kleur
• Zeer sterk en stabiel hout
• Duurzaamheidsklasse 1–2
• Geschikt voor kozijnen, deuren en buitentoepassingen
• Goed bestand tegen vocht en slijtage

Mahonie

Mahonie is de meest gebruikte houtsoort in de kozijnen timmerfabriek en is te herkennen aan de karakteristieke roodbruine kleur. Deze houtsoort wordt regelmatig gebruikt voor hardhouten deurkozijnen en raamkozijnen. De duurzaamheidsklasse is meestal klasse 2 dit afhankelijk van de soort mahonie.

Eigenschappen van mahonie:

• Roodbruine, warme kleur
• Relatief stabiel hout met weinig werking
• Duurzaamheidsklasse 2–3
• Geschikt voor kozijnen, deuren en interieurtoepassingen
• Goed te bewerken en af te werken

Meranti

Meranti is één van de veelgebruikte houtsoorten en is te herkennen aan de karakteristieke lichtroodbruine tot donkerroodbruine kleur. Deze houtsoort wordt regelmatig gebruikt voor deurkozijnen, raamkozijnen en andere timmerwerken. De duurzaamheidsklasse varieert meestal tussen klasse 2 en 4, afhankelijk van de soort meranti.

Eigenschappen van meranti:

• Lichtroodbruine tot donkerroodbruine kleur
• Relatief licht en goed te bewerken
• Duurzaamheidsklasse 2–4
• Geschikt voor kozijnen, deuren en interieurtoepassingen
• Veel gebruikt in de bouw en timmerindustrie
• Om een lange levensduur te garanderen moet Meranti goed geschilderd of afgewerkt worden.

Eiken

Eikenhout is één van de meest gebruikte houtsoorten en is te herkennen aan de karakteristieke lichtbruine tot goudbruine kleur en duidelijke nerfstructuur. Eiken hout is sterk, heeft een natuurlijke en hoogwaardige uitstraling en is bovendien relatief makkelijk te bewerken. Deze houtsoort wordt regelmatig gebruikt voor deurkozijnen, raamkozijnen, meubels en andere timmerwerken. De duurzaamheidsklasse varieert meestal tussen klasse 2 en 3, afhankelijk van de soort eiken.

Eigenschappen van eikenhout:

• Lichtbruine tot goudbruine kleur
• Sterke en duidelijke nerfstructuur
• Duurzaamheidsklasse 2–3
• Zeer sterk en slijtvast hout
• Geschikt voor kozijnen, meubels en interieurtoepassingen

Waarom kiezen voor hardhouten kozijnen?

Voor buitentoepassingen, zoals raamkozijnen en deurkozijnen, worden meestal hardhouten kozijnen aanbevolen. Hardhout is:

Hierdoor gaan hardhouten kozijnen buiten vaak veel langer mee dan kozijnen van zachthout.

Kosten van hardhouten kozijnen

Bij de aanschaf van hardhouten kozijnen (loofhout) moet je rekening houden met een meerprijs van ongeveer €30 tot €60 per kozijn ten opzichte van zachthouten kozijnen (naaldhout). Deze investering betaalt zich vaak terug door de langere levensduur en hogere kwaliteit.

Is een hardhouten kozijn ook duurzaam?

Hardhout is ‘hernieuwbaar ’. Dat wil zeggen dat bomen na 20 tot 120 jaar geoogst worden, terwijl grondstoffen als aardolie en erts eeuwen nodig hebben om tot ontwikkeling te komen. Als bossen waaruit het hardhout wordt geoogst op een duurzame manier worden beheerd, kunnen deze bossen voorzien in een onuitputtelijke grondstofbron. Of het hardhout van uw kozijnen afkomstig is uit duurzaam beheerde bossen, kunt u zien aan de wel of niet aanwezige FSC® of PEFC® certificering.

Hardhout binnen en buiten

Binnenshuis is voor veel toepassingen geen hardhout nodig. Denk aan deuren, deurposten, de binnenkant van kozijnen of een houten plafond. Het zachthout (naaldhout) kan echter minder goed tegen vocht. Op sommige plekken zijn daarom hardere houtsoorten beter, denk aan vloeren en drempels.

Voor buitenkozijnen is vochtbestendig hout beter. Het meest vochtbestendig is tropisch hardhout. Er zijn ook Europese hardhoutsoorten als Eiken en Kastanje die goed bestand zijn tegen vocht. Let bij de aanschaf van hardhout altijd op het FSC® of PEFC® keurmerk, dat garandeert verantwoord bosbeheer en houtwinning.

Houten kozijnen en CO₂-uitstoot

Bomen halen CO₂ uit de lucht. Daarnaast heeft hout zeer weinig energie nodig voor de winning en productie en daarnaast een lagere CO₂-uitstoot, in vergelijking met fossiele materialen als beton, aluminium, staal en kunststof. Ook tijdens het gebruik heeft hout als natuurproduct geen schadelijke uitstoot. Geen enkel ander materiaal is zo goed te recyclen als hout. Voor het recycleproces is niet veel energie nodig.

Als hout niet wordt gerecycled, kan er groene energie van worden geproduceerd. Omdat de CO₂ die daarbij vrijkomt, niet meer is dan de bij de groei opgeslagen hoeveelheid CO₂ is het gebruik van hout voor energie volledig CO₂-neutraal. Ook is hout volledig biologisch afbreekbaar, zodat volgende generaties niet met een berg afval achterblijven.

Duurzaam geproduceerd hardhout

Duurzaam geproduceerd hardhout wil zeggen dat het hardhout afkomstig is uit bossen die duurzaam worden beheerd. Dit bestaat uit drie aspecten:

• Het betekent dat de ecologische functie van het bos als leefomgeving van planten- en diersoorten behouden blijft;
• Daarnaast heeft duurzaamheid ook een sociale kant. Rechten van betrokken arbeiders of van de inheemse bevolking in de bossen worden gerespecteerd;
• Tenslotte heeft duurzaam geproduceerd hout economisch een meerwaarde. Duurzaam bosbeheer is namelijk belangrijk, omdat daarmee een onuitputtelijke, hernieuwbare grondstofbron wordt gecreëerd, biodiversiteit in stand wordt gehouden en klimaatverandering tegen wordt gegaan.

Leden van de NBvT streven ernaar hardhout te importeren en verwerken dat aantoonbaar afkomstig is uit bossen die op verantwoorde wijze zijn beheerd. U kunt bij hen dus altijd vragen naar duurzame houten kozijnen.

FSC® of PEFC® en hardhout

Binnenshuis is naaldhout als Vuren of Grenen geschikt. Voor buiten is hardhout als Lariks, Douglas, Robinia, Eiken of Kastanje meer geschikt. Hardhout uit Europa is voor het milieu een betere keuze dan tropisch hardhout. Tijdens de aanschaf van nieuw hardhout is aan het FSC® of PEFC® keurmerk te herkennen of het hout garandeert uit duurzaam beheerde bossen komt.

Duurzaamheidsklasse hardhout

Hardheid en duurzaamheid van hout zijn twee verschillende eigenschappen. Hardheid zegt iets over hoe sterk of slijtvast een houtsoort is, terwijl de duurzaamheid aangeeft hoe goed het hout bestand is tegen invloeden van buitenaf, zoals vocht, schimmels en grondcontact.

Binnen de houtsector wordt daarom gewerkt met duurzaamheidsklassen voor houtsoorten. Deze classificatie geeft aan hoe lang een houtsoort meegaat wanneer deze in contact staat met de grond. De duurzaamheidsklasse wordt aangeduid met cijfers van 1 tot en met 5.

Overzicht duurzaamheidsklassen van hardhout

• Duurzaamheidsklasse 1 – zeer duurzaam
  Het hout blijft meer dan 25 jaar in goede staat wanneer het in contact staat met de grond.
• Duurzaamheidsklasse 2 – duurzaam
  Het hout blijft ongeveer 15 tot 25 jaar in goede staat bij grondcontact.
• Duurzaamheidsklasse 3 – matig duurzaam
  De levensduur bedraagt ongeveer 10 tot 15 jaar bij grondcontact.
• Duurzaamheidsklasse 4 – weinig duurzaam
  Het hout blijft ongeveer 5 tot 10 jaar in goede staat bij grondcontact.
• Duurzaamheidsklasse 5 – niet duurzaam
  Het hout gaat minder dan 5 jaar mee wanneer het in contact staat met de grond.

Levensduur van hardhouten kozijnen

De levensduur van hardhouten kozijnen wordt niet alleen bepaald door de duurzaamheidsklasse van het hout. Ook de constructie en het onderhoud spelen een belangrijke rol.

Zorg daarom altijd voor:

• een goede constructie die water afvoert
• regelmatig schilder- en onderhoudswerk
• bescherming tegen langdurig vocht

Vocht is namelijk de grootste vijand van hout. Met goed onderhoud kunnen hardhouten kozijnen tientallen jaren meegaan.

Vooroordelen hardhouten kozijnen

Er leven hardnekkige vooroordelen over het gebruik van hardhout rondom milieu en ontbossing. Echter bij gebruik van duurzaam hardhout is hiervan geen sprake, sterker nog het tegenovergestelde is waar: met duurzaam hardhout gaan we ontbossing tegen. Hout van duurzaam bosbeheer is nodig om het (tropisch) bos te redden en weer te laten groeien.

Als bos economische waarde krijgt, voorkomen we dat bos omgezet wordt in bijvoorbeeld landbouw, soja- of palmolieplantages.

Voordelen van hardhouten kozijnen

Hardhouten kozijnen zijn populair vanwege hun duurzaamheid, uitstraling en lange levensduur. Hieronder vind je de belangrijkste voordelen van hardhout als kozijnmateriaal.

• Duurzaam en natuurlijk materiaal
  • Hardhout is een natuurproduct en kan bij verantwoord bosbeheer een duurzame en hernieuwbare grondstof zijn. Kies bij voorkeur voor hout met een FSC® of PEFC® keurmerk om zeker te zijn van verantwoord geproduceerd hout.

• Warme en luxe uitstraling
  • De natuurlijke en warme uitstraling van hardhouten kozijnen is moeilijk te evenaren met andere materialen zoals kunststof of aluminium. Dit maakt hardhout zeer geschikt voor zowel klassieke als moderne woningen.

• Flexibel in kleur en afwerking
  • Houten kozijnen kunnen eenvoudig worden geschilderd of gelakt. Hierdoor kun je gemakkelijk variëren in kleur en afwerking en het uiterlijk van je woning aanpassen.

• Goed te bewerken en repareren
  • Hardhouten kozijnen zijn goed te onderhouden. Reparaties, boren of kleine aanpassingen zijn relatief eenvoudig uit te voeren, wat de levensduur kan verlengen.

• Uitstekende isolerende eigenschappen
  • Hout heeft van nature goede isolerende eigenschappen. Hardhouten kozijnen helpen daarom bij het behouden van warmte in huis en dragen bij aan een energiezuinige woning.

Nadelen van hardhouten kozijnen

Naast de voordelen zijn er ook enkele aandachtspunten bij het kiezen van hardhout als kozijnmateriaal.

• Hogere aanschafprijs
  • Hardhouten kozijnen zijn doorgaans duurder in aanschaf dan kozijnen van bijvoorbeeld kunststof of zachthout.

• Moeilijker te bewerken dan zachthout
  • Door de hoge dichtheid is hardhout lastiger te bewerken dan zachthout, wat soms invloed kan hebben op de verwerking en montage.